آلفا هيدروكسي اسيد چيست ؟

آلفا هيدروكسي اسيد ها تركيباتي مشتق از گياهان مختلفند .

  • اسيد گليكوليك از نيشكر بدست مي آيد.
  • اسيد مالیك از سيب مشتق مي گردد.
  • اسيد تارتاريك از انگور بدست مي آيد.
  • اسيد سيتريك از ليمو تهيه مي شود.
  • اسيد لاكتيك از شير ترش تهيه مي شود.

چون اكثر اين اسيدها از منشاء گياهي هستند به آنها اسيد ميوه نيز مي گويند. گزارشات بدست آمده طي سالهاي اخير نشانگر تاثير اين مواد بر درمان فرايند پيري ناشي از آفتاب است. از ميان آلفا هيدروكسي اسيدها بيشترين مورد استفاده را گليكوليك اسيد دارد. آلفا هيدروكسي اسيدها به اشكال مختلف مانند كرم، امولسيونهاي مايع، پماد، ژل و مواد پاك كننده وجود دارند. غلظت هاي مختلف اين فراورده ها در سه گروه تقسيم مي شوند:

  • غلظت هاي پايين تا 19%: اينها را مي توان بصورت آزاد در فروشگاههاي آرايشي و بهداشتي تهيه نمود.
  • غلظت هاي 50%وكمتر: اينها بايد تحت نظر پزشك مصرف گردد و براي لايه برداري سطحي پوست استفاده مي شود.
  • غلظت هاي 50تا70 درصد: اين غلظت ها بايد به وسيله پزشك جهت لايه برداري متوسط مورد استفاده قرار گيرند. بطور كلي تاثير آلفا هيدروكسي اسيد ها بستگي به غلظت ماده، مدت تماس آن با پوست و تعداد دفعات به كار بردن آن دارد.

اثرات آلفا هيدروكسي اسيدها با غلظت پايين

  • آلفا هيدروكسي اسيد ها در غلظت كم زير ده درصد سبب تضعيف اتصال بين سلولهاي در حال ریزش و سلول ها مرده در لايه خارجي پوست مي گردند و لايه تازه و نازك كراتيني جاي لايه كراتيني خشك و آسيب ديده را مي گيرد و پوست حالت نرم و جوان پيدا مي كند.
  • گليكوليك اسيد به عنوان يك مرطوب كننده عمل مي كند و سبب جذب آب و تورم پوست ودر نتيجه از بين رفتن چروكهاي ظريف مي گردد و پوست هاي خشك و خشن نرم تر و صاف تر مي شوند. تاثير مرطوب كنندگي آلفا هيدروكسي اسيدها طولاني تر از مواد مرطوب كننده معمولي است .
  • برخي از آلفاهيدروكسي اسيدها خاصيت ضد التهابي و آنتي اكسيدان دارند.
  • اخيرا معلوم شده است كه حتي غلظت هاي خيلي پايين آلفا هيدروكسي اسيد ها با مصرف روزانه بر روي پوست هاي آسيب ديده از نور آفتاب تاثير مثبت دارد. اسيدهاي آلفا هيدروكسي لكه هاي تيره پوست را روشن مي كنند و همچنين خطوط ظريف پوست را كاهش مي دهند .
  • غلظت هاي كم اين ماده اثرات سودمندي برآكنه نيز دارد.

تاثيرات غلظت هاي متوسط (تا 50%) آلفا هيدروكسي اسيدها بر پوست

اثر بر اپيدرم آسيب ديده به وسيله نور خورشيد

امتحان ميكروسكپي پوست نشانگر اين است كه بعد از استفاده روزانه از اسيد گليكوليك 25%به مدت چندين ماه بر روي پوست آسيب ديده از نور خورشيد اپيدرم تا حدودي ضخيم تر مي شود و قوام آن بهبود مي يابد. همچنين سلولها يكنواخت تر و هم شكل تر مي گردند. در واقع بسياري از فراورده هاي روشن كننده پوست حاوي آلفا هيدروكسي اسيدها همراه با تركيبات ديگري نيز هستند.

اثر بر روي درم

تحقيقات نشان مي دهد كه استفاده مداوم از آلفا هيدروكسي اسيد ها با غلظت نسبتا زياد تاثير مفيدي بر فيبرهاي الاستيك پوست و افزايش رشته هاي كلاژن دارد.

روش ميني پيل Minipeel  method

متخصصان آرايش در ايالات متحده مجاز به استفاده از فراوردههاي آلفا هيدروكسي اسيد تا غلظت 30درصد جهت لايه برداري خيلي سطحي پوست مي باشند اين روش موسوم به ميني پيل است دارو به مدت 30دقيقه به روي پوست صورت و گردن به دفعات يك الي دوبار در هفته قرار داده مي شود لازم است كه صورت قبل از اين كار كاملا پاك شود تا سلولهاي مرده و آلودگي ها برداشته شود. در غير اين صورت اسيد يصورت يكنواخت وموثر بر پوست نفوذ نمي كند. محصولات تجاري آماده اي حاوي اسيدهاي آلفا هيدوركسي و ماده پاك كننده در بازار موجود است. بايد ماده مورد نظر بصورت يك لايه نازك و يكنواخت بكار برده شود و بعد از مدت زمان مشخص شده در دستور العمل دارو شسته شود بايد ماده را با آب يا محلول بيكربنات سديم ضعيف شست. احتمال ايجاد سوختگي بوسيله ميني پيل وجود دارد. ساير مشكلات احتمالي شامل اشکالات ساخت دارو به وسيله كارخانه سازنده و يا حساسيت فردي به يكي از تركيبات دارو مي باشد.

غلظت هاي بالاي آلفا هيدروكسي اسيد براي لايه برداري شيميايي سطحي

غلظت هاي بالاتر اسيدهاي آلفا هيدروكسي داراي عملكرد قويتر و خاصيت سوزانندگي پوست هستند. بنابراين هر نوع استفاده از اين غلظت ها بايد تحت مراقبت پزشكي صورت گيرد. اين غلظت هاي بالا (50تا70درصد) به وسيله پزشكان جهت انجام لايه برداري سطحي بكار مي روند. بعد از برداشته شدن لايه سطحي پوست، پوست تازه و جوان جايگزين مي گردد. تاثير غلظت هاي بالاي ماده بستگي به مدت زمان آن با پوست و دفعات استفاده از آن دارد.

لایه اپيدرم

بدنبال استفاده مكرر از گليكوليك اسيد 70درصد طي دورهاي چند ماهه اپيدرم بهبود مي يابد. امتحان ميكروسكوپي نشانگر افزايش ضخامت اپيدرم و صاف شدن پوست و كاهش چروك هاي پوستي در نگاه ظاهري است.

لایه درم

رشته هاي تازه كلاژن والاستين درون درم متعاقب به كاربردن آلفا هيردوكسي اسيدها با غلظت بالا تشكيل مي شود. بعلاوه اين نوع درمان سبب روشن شدن پوست و كمرنگ نمودن لكه هاي تيره آن مي گردد.

راهنمايي هايي براي نحوه استفاده

روش استاندارد استفاده از اين تركيبات شروع با غلظت پايين 3تا4% براي نواحي صورت و گردن است كه روزانه يكبار انجام مي شود و بعد از چند روز مي توان دوباره آن را مورد استفاده قرار داد. در صورت عدم تحريك پوست صورت بعد از چند هفته غلظت هاي بالاتر تا 10درصد مي توان مورد استفاده قرار داد. غلظت هاي بيشتر از 10درصد بايد فقط بوسيله پزشك تجويز شود. گاهي ممكن است پزشك در كلينيك از غلظت هاي بالا استفاده نموده وبعد درمان خانگي را با غلظت هاي پايين تر تجويز كند.

اجتناب از نور آفتاب

اخيرا گزارشاتي مبني برحساس شدن پوست به آفتاب متعاقب استفاده طولاني از اين تركيبات ارائه شده است. بنابراين بايد بيماران از نور خورشيد اجتناب كنند و از ضد آفتاب مناسب استفاده نمايند. حتي اگر شب ها از اين فراورده ها استفاده شود بايد بيمار باز هم طي روز ضد آفتاب را بكار ببرد. بسياري از محصولات حاوي آلفا هيدروكسي اسيد ها در تركيب خود حاوي ضد آفتاب نيز هستند.

تركيب با رتينوئيك اسيدها

آلفا هيدروكسي اسيدها را مي توان با رتينوئيك اسيدها به صورت ترکیبی مورد استفاده قرار داد. برخي از محققان اعلام مي كنند که اين تركيب تاثير قويتر خواهد داشت. آلفا هيدروكسي اسيدها را مي توان با تركيبات ديگري كه جهت درمان تيرگي پوست بكار مي روند نيز همراه كرد.

عوارض احتمالي

غلظت هاي كم آلفا هيدروكسي اسيدها

سوزش، قرمزي و خارش شايع نيست ولي متحمل است. در اين حالت بايد دارو قطع شود. سازمان غذا ودارو در سال 1999 هشدار داد كه حتي تحريك خفيف نشانه آسيب به وسيله فراورده است.

غلظت هاي متوسط و بالاي آلفا هيدروكسي اسيدها

عوارض از لحاظ شدت متفاوت است. تحريك خفيف  به صورت قرمزي و سوزش خود را بروز مي دهد. موارد شديد بصورت بروز تاول و سوختگي دردناك است.

استفاده از اسيدهاي آلفا هيدروكسي در پوست هاي تيره

استفاده از اين فراورده ها در نژاد آسيايي و افرادي كه پوست تيره دارند نياز به توجه خاص دارد. در اين ها تمايل به تحريك پوست و ايجاد پيگمانتاسيون و لک وجود دارد. كه البته در محصولات بازاري آرايشي و با غلظت هاي كم احتمال اين امر خيلي اندك است. از طرف ديگر در غلظت هاي بالاي 20% و آنهايي كه جهت لايه برداري بوسيله پزشكان مورد استفاده قرار مي گيرند شيوع اين عوارض بيشتر است. عليرغم موارد بالا گليكوليك اسيد كلا ماده اي بي خطر جهت لايه برداري در افراد تيره پوست است.

پراكسيد هيدروژن نيز به وسيله اكسيده كردن ملانين مي تواند سبب رنگ بري شود ولي به علت احتمال تحريك پوستي معمولا در پوست كاربرد ندارد و استفاده عمده آن براي بي رنگ كردن مو است.

ساير روش هاي درماني

عمده ترين اين روش عبارتنداز: منجمد كردن به وسيله نيتروژن مايع، ليزر درماني، استفاده از تري كلرواستيك اسيد يا TCAكه بر اساس نوع ضايعه محل و سابقه طبي بيمار ارجحيت هر يك از اين درمانها مشخص مي گردد.

لايه برداري هم مي تواند در درمان لكه هاي تيره پوست موثر باشد كه ميزان موفقيت درماني عمدتا به عمق لايه برداري ماده مورد استفاده نوع ضايعه و گستردگي آن بستگي دارد.