آکنه(جوش غرور جوانی)

انواع مختلفی از آکنه (Acne)وجود دارد. شایعترین نوع آن همان آکنه معمولی می باشد که بسیاری از نوجوانان را گرفتار می سازد.آکنه معمولی در جنس مذکربسیار شایعتر و شدیدتر می باشد. این وضعیت بر اثر تغییرات هورمونی که درهنگام بلوغ پدید می آید ایجاد می شود و ممکن است در سنین پایین تر و حتی درسن 10 سالگی نیز ظاهر شود.جوش ها معمولا بعد از سن بلوغ فروکش می کنند اما ممکن است تا بعد از30 سالگی هم باقی بمانند.آکنه می تواند باعث ناراحتی های روحی روانی بسیاری شود. نوجوانانی که دچار آکنه هستند ممکن است بخاطر ظاهر که ایجاد می شود خجالت بکشند.انواع غیرشایع آکنه عبارتنداز:آکنه شغلی که براثرتماس کارگران بابعضی از انواع روغن های صنعتی ایجاد می شود و آکنه براثر مصرف دارو که بخاطراستفاده از بعضی داروهای کورتون دار بوجود می آید.

علل ایجاد آکنه

آکنه معمولی براثرافززایش بیش از حد سبوم ایجاد می شود.سبوم یک ماده چربی می باشد که توسط غدد سبابه درپوست تولید می گردد. بطور طبیعی سبوم به طرف فولیکول مو تخلیه شده و ازطریق دهانه فولیکول که درسطح پوست قرار داردخارج می گردد و باعث می شود که پوست چرب و نرم شود .با این حال وقتی که غدد سباسه به مقدار زیادی سبوم تولید کنند فولیکول ها مسدود می شوند. اگرسبوم دردهانه فولیکول گیر کند سفت شده و رنگ آن تیره می شودو به آن اصطلاحا دانه سرسیاه(Blackhead)گفته می شود.دربعضی موارد فولیکول ها توسط کراتین (Keratin)مسدود می شوند.کراتین یک پروتئین است که توسط سلول های پوست ساخته می شود. درچنین مواردی سبومی که در زیر آن گیرکرده است سفت شده و به رنگ سفید در می آید که به آن اصطلاحا دانه سرسفید(Whitehead)گفته می شود. درهر دو نوع این انسدادها باکتری ها در داخل سبوم تکثیر پیدا کرده و باعث التهاب دربافت های اطرافش می شود. آکنه که درهنگام بلوغ شروع می شود به علت افزایش حساسیت به هورمون های جنسی مردانه آندروژن ها می باشد. این هورمون های جنسی مردانه هم در پسرها و هم دردخترها وجود دارد ومیزان آنها درهنگام بلوغ در خون افزایش می یابد. آندروژن ها باعث می شوند که غدد سباسه بیشتر سبوم تولید کنند. از آنجایی که آکنه در بعضی خانواده ها بیشتر دیده می شود احتمال دارد که یک عامل ژنتیکی هم در ایجاد آن نقش داشته باشد. استفاده از استروئیدهای آنابولیک که بعضی از ورزشکاران برای رشد بیشتر عضلاتشان مصرف می کنند ممکن است باعث افزایش میزان آندروژن ها شود و بنابراین چنین افرادی بیشتر احتمال دچار شدن به آکنه را دارند. آکنه ممکن است درمواقعی که استرس فرد زیاد است بدتر شود. دردخترها ممکن است آکنه به علت تغییرات هورمونی که در طی چرخه عادت ماهانه ایجاد می شودبدترگردد. این وضعیت همچنین ممکن است در هنگام استفاده از لوازم آرایشی چرب و نا مناسب تشدید شود. عدم رعایت بهداشت باعث بروز آکنه نمی شود اما تجمع چربی ها و سلول های مرده پوست ممکن است خطر مسدود شدن فولیکول ها را افزایش داده وباعث شود که باکتری ها در آن تکثیر نمایند. هنوز هیچ مدرک علمی وجود نداردکه نشان دهد مصرف غذاهای چرب، شیرینی ها و یا شکلات می تواند باعث تشدید آکنه شود. در مورد تغذيه بايد گفت كه برخلاف نظر اكثر افراد آكنه بعلت برخي غذاها ايجاد نمي شود بلكه تنها در عده اي از افراد برخي غذاها كه خود فرد به تجربه دريافته است مي توانند بيماري را تشديد كنند . پس پرهيز غذايي شديد در آكنه بي مورد بوده وتنها بايد ازخوردن غذاهايي خودداري نمود كه خود احتمال مي دهيم بيماري را تشديد مي كند .اما دیده شده که مصرف بیشتر سبزیجات و میوه به علت وجود ویتامین و آنتی اکسیدان ها باعث بهبود کیفیت پوست می شود. آکنه شغلی معمولاً به علت تماس طولانی مدت پوست با روغن ها ایجاد می شود.

علایم آکنه:

آکنه معمولی در مناطقی از پوست ایجاد می شود که تعداد و تراکم غدد سباسه در آن قسمت ها زیاد است. درهنگام بلوغ ، موها ، صورت و قسمت بالا تنه به خاطر افزایش تولید سبوم، چرب می گردد. با این حال در افراد دچار آکنه ، این چرب بودن، بیش از حد می باشد. آکنه بیشتر در صورت ایجاد می شود اما سایر مناطق پوست مثل قسمت  بالای پشت ، وسط سینه ، شانه ها و گردن نیز از جاهایی هستند که آکنه در آن جاها دیده می شود. ضایعاتی که براثر آکنه شغلی ممکن است ظاهر شوند در قسمت هایی از پوست که با لباس روغنی تماس دارد مثل ران ها ایجاد می شود. البته برخي موارد آكنه علت مشخص خارج از بدن دارند مثلا آكنه دارويي بعلت داروهاي کورتون دار يا آكنه بعلت فشار روي پوست ، صابونها ، گرما و رطوبت ، مواد آرايشي چرب كه مي توان با رفع آن علت ، در بهبودي بيماري موثر بود . تمام انواع آکنه ها ممکن است بعضی یا تمام علایم زیر را داشته باشند:

دانه های سر سیاه کوچک

دانه های سرسفید کوچک

جوش های قرمز که اغلب نوک آنها حاوی چرک زرد رنگ می باشد

توده های قرمز سفت بزرگ و دردناک

توده های حساس درزیر پوست بدون داشتن سر واضح(کیست ها)

تمام انواع ضایعاتی که در بالاذکرشد ممکن است در یک زمان در فرد مبتلا به آکنه دیده شوند. آکنه از فردی به فرد دیگر متفاوت می باشد. ضایعاتی عمیقی ممکن است بعد از بهبودی نیز جایشان باقی بماند.

نحوه درمان آکنه

آکنه خفیف را می توان با اقدامات ساده ای درمان نمود و از عود آن پیشگیری کرد.این اقدامات ساده عبارتند از:

  • شستن پوست دوبار در روز بار آب گرم (و نه داغ) و یک صابون ملایم با PH مناسب. هیچگاه پوست خود را محکم نشوئید.
  • هیچگاه جوش هایتان را نکنید زیرا این کار ممکن است باعث بدترشدن وضعیت و با قی ماندن جای جوش شود.
  • از یک کرم لایه بردار مناسب که توسط پزشکتان نسخه شده است برای قسمت های دچار آکنه استفاده کنید. پزشک ممکن است همچنین یک محلول یا آنتی بیوتیک موضعی مالیدنی راتوصیه نماید تا باعث شل شدن کراتین هایی که در دهانه منافذ فولیکول های مو را بسته اند شود. آکنه های متوسط را اغلب می توان با مقادیر کم داروهای آنتی بیوتیک خوراکی با موفقیت درمان نمود. اگر درمان های فوق با شکست روبرو شوند ممکن است پزشک داروی ایزوترتینوئن (آکوتان)راتجویز نماید. این دارو برای جوش های شدید غده ای و کیستیک بسیار موثر می باشد. از آنجایی که مصرف این دارو می تواند باعث بروز ناهنجاری هایی در جنین شود خانم های باردار ویا خانم هایی که تصمیم به حامله شدن دارند نباید از این دارو ها استفاده نمایند. بعلاوه این دارو می تواند باعث خشکی دهان، ترک خوردن لب ها، کاهش بینایی شبانه، افزایش چربی تری گلیسیرید خون واختلال در آنزیم های کبدی به طور موقت شود. افرادی که ازاین دارو استفاده می کنند باید بطور مرتب آزمایش خون بدهند تا درصورت وقوع عوارض جانبی مصرف دارو را متوقف نمایند. مصرف دارو های ضد بارداری دربعضی خانم ها ممکن است به بهبود آکنه کمک نماید زیرا این قرص ها که حاوی هورمون های زنانه هستند می توانند براثر هورمون های جنسی مردانه آندروژن ها مقابله نمایند. هیچ راه درمان سریعی برای آکنه وجود ندارد. با اینحال اگر درمان در مراحل اولیه آکنه شروع شود،ممکن است از باقی ماندن جای جوش ها روی پوست جلوگیری شود. آکنه های کیستیک بزرگ را می توان با تزریق کورتون درمان نمود.اگرجای جوش ها باقی بمانند. می توانید با استفاده از روش هایی مثل درم ابرژن(Dermabraision) ، لیزر فرکشنال و میکرونیدلینگ آن را درمان کرد.

مهمترين نكته اين بيماري شايع به جا گذاشتن فرورفتگيها و برجستگيهايي برروي پوست فرد مبتلا پس از بهبودي ضايعات مي باشد . به همين علت درمان اين بيماري لازم و ضروري است تا از بد شكليهاي بعدي جلوگيري بعمل آيد .