اثرات واضح نور آفتاب بر پوست

تابش مکرر و طولانی مدت نور آفتاب بر پوست باعث ایجاد عوارضی در آن می‌شود. بیشترین عامل ایجاد این عوارض، اشعه ماورای بنفش یا UV است.

تغییرات آشکار پوست در اثر اشعه ماورای بنفش نور خورشید شامل موارد زیر است:

1- تغییرات بافتی ناشی از نور خورشید

اشعه‌ی ماورای بنفش یا UV باعث ضخیم و یا نازک شدن پوست می‌شود. پوست ضخیم و زمخت در قسمت چین و چروک به خصوص در قسمت پشت گردن دیده می‌شود که با کشیدن پوست از بین نمی‌رود.

وضعیتی به نام سولار الاستوز (Solar elastosis) در قسمت پوست ضخیم و چین و چروک‌های زمخت به وجود می‌آید. سولار الاستوز یعنی تخریب بافت کشسانی پوست در اثر نور آفتاب که باعث پیری زودرس و چین و چروک پوست می‌گردد.

یکی از اثرات شایع UV ، نازک شدن پوست است که باعث چروکیدگی، خون‌مردگی و پارگی آن می‌شود.

2- تغییرات رگ‌های خونی در اثر نور خورشید

اشعه UV، دیواره رگ‌های خونی را نازک می‌کند. در نتیجه در اثر کوچک‌ترین ضربه، رگ‌های خونی قسمت در معرض تابش نور آفتاب، پاره شده و خون‌مردگی در زیر پوست ایجاد می‌شود؛ به عنوان مثال خون‌مردگی پوست در اثر نور آفتاب بیشتر در پشت دست‌ها یا ساعد دیده می‌شود، ولی در بازوها و قسمت داخلی دست‌ها و ساعد دیده نمی‌شود.

نور خورشید همچنین باعث اتساع مویرگ‌های پوست به خصوص پوست صورت می‌شود.

3- تغییرات رنگدانه های پوست در اثر نور آفتاب

شایع‌ترین تغییرات رنگدانه ای پوست در اثر نور آفتاب، ایجاد کک و مک و لکه‌های پوستی است که بیشتر در افراد با سفیدپوست دیده می‌شود.

وقتی که سلول تولید کننده ملانین (رنگدانه پوست) یا ملانوسیت تخریب شود، کک و مک ایجاد می‌شود. کک و مک های بزرگ که اصطلاحاٌ لکه‌های کبدی نامیده می شود ولی ایجاد آن در واقع هیچ ربطی به کارکرد کبد ندارد و از نظر علمی لکه‌های پیری یا آفتابی نامیده می‌شوند، در پشت دست‌ها، قفسه سینه، شانه، بازو و پشت دیده می‌شوند. این لکه‌ها در واقع مربوط به تابش نور آفتاباند.

اشعه‌ی UV باعث ایجاد لکه‌های سفید رنگی روی پوست به خصوص در قسمت ساق پا و نیز پشت دست‌ها و بازوها می‌شود که در اثر تخریب ملانوسیت ها ایجاد می‌شوند

4- برآمدگی‌های پوست در اثر نور آفتاب

اشعه‌ی UV باعث افزایش تعداد خال‌های گوشتی در قسمت‌های در معرض تابش نور آفتاب می‌شود. نور خورشید همچنین باعث ایجاد ضایعات پیش سرطانی به نام کراتوزس اکتینیک (Actinic Keratoses) روی پوست به خصوص در قسمت صورت، گوش‌ها و پشت دست‌ها می‌شود که بعدها سرطانی می‌شود.

اشعه‌ی UV باعث ایجاد عارضه‌ای به نام کراتوز سبورئیک روی پوست نیز می‌شود که شبیه زگیل است، ولی برعکس کراتوزس اکتینیک سرطانی نمی‌شود.

5- سرطان پوست در اثر نور خورشید

تأثیر خورشید در ایجاد سرطان پوست کاملاً شناخته شده است. شایع‌ترین سرطان کشنده پوست «ملانوما» نام دارد. هرچقدر مدت زمان تابش و شدت اشعه UV بیشتر باشد، احتمال بروز سرطان هم بیشتر است.

پس سعی کنید ...

* اوقاتی از روز که شدت تابش نور خورشید بیشتر است (ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر) در فضای باز نباشید و در منزل بمانید.

* هنگام تماس با نور آفتاب تا حد امکان قسمت‌های باز پوست (مثل دست‌ها) را با لباس بپوشانید.

* حتماً از کرم ضد آفتاب استفاده کنید.

* از کلاه لبه دار و عینک آفتابی استفاده کنید.

* تا حد امکان زیر نور خورشید قرار نگیرید و در سایه راه بروید.

آفتـاب سوختـه ها بخـواننـد!

دیگر گرمای هوا به اوج خودش رسیده و آفتاب دارد حسابی تاخت و تاز می کند و نمی توان به راحتی از شر گرما و اشعه سوزانش در امان ماند. آفتاب سوختگی از جمله مشکلاتی است که بیشتر افراد برای یک بار هم که شده در این فصل تجربه اش می کنند. در این مقاله راهکارهایی برای درمان سوختگی با نور آفتاب و التیام بخشیدن به عوارض آن (درد و خارش و سوزش) پیشنهاد شده که بد نیست نگاهی به آنها بیندازید.

  • از کمپرس استفاده کنید

آفتاب سوختگی، باعث بالا رفتن حرارت بدن هم می شود. بنابراین یک لباس نخی خنک بپوشید و جلوی پنکه یا کولر بنشینید، سپس یک ظرف آب یخ با یک تکه پارچه نخی را آماده کنید و پس از خیس کردن کامل پارچه نخی با آب یخ، آن را روی قسمتی از پوست خود که دچار آفتاب سوختگی شده قرار دهید. چند دقیقه صبر کنید و دوباره این کار را تکرار کنید. شما می توانید برای سرعت بخشیدن به روند بهبودی، ۱۰ تا ۱۵ مرتبه در روز این کار را انجام دهید. راستی، قرار دادن پارچه آغشته به روغن فندق روی پوست آفتاب سوخته هم می تواند درد و التهاب آن را کاهش دهد.

  • سری به آشپزخانه تان بزنید

بعضی خوراکی ها که معمولا در اکثر خانه ها پیدا می شوند، می توانند درمان خوبی برای آفتاب سوختگی باشند. مثلا شما می توانید مقداری جوی پرک خشک را درون یک دستمال نخی نازک بریزید و دستمال تان را ببندید، سپس این پارچه پر از جو را با آب سرد خیس کنید و جوی درون آن را از روی دستمال آنقدر بکوبید تا به صورت خمیر در بیاید. حالا این خمیر را ۲ تا ۴ ساعت یکبار روی پوست آفتاب سوخته تان بگذارید تا درد و سوزش و قرمزی آن سریع خوب شود. مالیدن شیر کم چرب روی پوست آفتاب سوخته هم می تواند برای درمان آن بسیار موثر باشد به شرط اینکه اجازه دهید شیر حداقل ۱۵ دقیقه روی پوست تان باقی بماند و هر ۳ ساعت یکبار هم این کار را تکرار کنید. شما می توانید به جای شیر از ماست هم استفاده کنید و ماست خنک را روی قسمت های سوخته پوست خود قرار دهید. چای کیسه ای خیسانده شده در آب سرد هم می تواند برای آفتاب سوختگی پوست صورت و مخصوصا دور چشم ها بسیار موثر باشد. در ضمن، ریختن آب برگ کاهو روی پوست سوخته هم قرمزی و خارش آن را به سرعت از بین می برد.

  • پوست تان را با صابون نشویید

اگر می خواهید مشکل سوختگی پوست تان بدتر نشود، وقتی که حمام آب خنک می گیرید، صابون به پوست تان نزنید. صابون، پوست را خشک و حساس می کند و ممکن است حتی باعث پوسته پوسته شدن یا ترک خوردن قسمت آفتاب سوخته پوست شما شود. شما به جای صابون می توانید از اندکی جوش شیرین یا سرکه سیب استفاده کنید و به هیچ وجه بدنتان را لیف نکشید. بعد از حمام هم بهتر است کمی روغن زیتون یا روغن بادام تلخ روی قسمت سوخته پوست تان بمالید.

  • پوست خود را مرطوب نگه دارید

پوست آفتاب سوخته، معمولا خشک است و همین خشکی باعث خارش و سوزش آن می شود. بنابراین، آن را تا زمان بهبودی کامل، مدام با لوسیون یا کرم های مرطوب کننده، مرطوب نگه دارید تا التهاب و دردش بیشتر نشود.

  • محصولات استاندارد بخرید

استفاده از انواع کرم ها، لوسیون ها یا حتی پمادهای غیراستاندارد و تقلبی که برای درمان آفتاب سوختگی در بازار وجود دارند، نه تنها مشکل شما را حل نمی کند بلکه باعث وخیم تر شدن وضع تان هم می شود. این محصولات التهاب پوست سوخته شما را برایتان به ارمغان می آورند و تازه ممکن است حساسیت پوستی هم بدهند. بنابراین هنگام خرید، به انتخاب یک کالای مناسب بیندیشید و مطمئن باشید که به دست آوردن سلامتی و شادابی پوست تان ارزش خرج کردن یک مقدار پول بیشتر را دارد!

  • کیسه یخ را فراموش نکنید

ریختن مقداری یخ درون یک کیسه پارچه ای و قرار دادن آن روی پوست آفتاب سوخته هم می تواند برای بهبود هر چه سریع تر علایم آن بسیار مفید و موثر باشد. فقط حواستان باشد که یخ را به صورت مستقیم روی پوست تان قرار ندهید تا پوست شما دچار شوک و درنتیجه التهاب و قرمزی بیشتر نشود.

  • آب و آبمیوه خنک بنوشید

نوشیدن چند لیوان آب یا آبمیوه خنک هم می تواند دمای بدنتان را به سرعت پایین بیاورد و به روند بهبود آفتاب سوختگی تان کمک کند.

کدام کرم ضد آفتاب مناسب است؟

  SPFمناسب کرم ضدآفتاب برای همه افراد 25 تا 30 است و کرم ضدآفتاب با SPF  30 و90   هیچ فرقی ندارد.

در استفاده از کرم ضدآفتاب باید به نوع پوست توجه ویژه شود.

افرادی که پوست چرب دارند یا مستعد آکنه هستند باید از کرم‌های ضدآفتاب فاقد چربی استفاده کنند.

افرادی که پوست خشک دارند می‌بایست از ضدآفتاب‌هایی با پایه چرب‌تر استفاده کنند.

فاکتور محافظت کننده کرم‌های ضدآفتاب با شاخصی به نام SPF مشخص می‌شود که نشاندهنده مقاومت آن کرم ضدآفتاب در برابر آفتاب است.یعنی اگر شخصی یک ساعت زیر آفتاب قرار بگیرد تا دچار آفتاب سوختگی شود با فردی که کرمی با SPF 15 بزند 15 ساعت در معرض آفتاب باشد آفتاب سوختگی‌شان برابر است یعنی پوست فرد 15 برابر مقاومت‌تر می‌شود.

البته میزان استفاده از کرم ضدآفتاب برای ناحیه صورت و گردن نیز مهم است که باید به اندازه 2 میلی‌گرم در سانتی‌مترمربع باشد که معادل نصف بند انگشت سبابه فرد است.

این مقدار از کرم برای پوشش کامل ناحیه صورت و گردن مناسب است.

استفاده از کرم بایدچند بار در روز تمدید شود ؟

 اگر پوستی مستقیماً در معرض آفتاب است باید هر 3 ساعت کرم تکرار شود اما اگر در معرض آفتاب مستقیم قرار ندارد بعد از هر 4 تا 5 ساعت، تکرار کرم الزامی است چرا که خاصیت کرم ضدآفتاب بعداز 4 تا 5 ساعت از بین می‌رود.

 SPF مناسب کرم ضدآفتاب برای همه افراد 25 تا 30 بوده و کرم ضدآفتاب بالاتر از 30 توصیه نمی‌شود.

اگر SPF کرمی 90 باشد بدان معنا نیست که 3 برابر کرمی با SPF 30 تأثیر دارد.

آمارها نشان داده که ضدآفتاب 30 با 90 هیچ فرقی ندارد و فقط یک الی دو درصد در افزایش جذب تفاوت دارد.