از پيلينگ شيميايي چه مي دانيد؟

پيلينگ شيميايي شامل لايه برداري سطوح خارجي پوست به كمك مواد شيميايي سوزاننده است با ترميم سوختگي يك لايه ي تازه بر سطح پوست تشكيل مي شود اين پوست تازه صاف تر صورتي رنگ تر وسفت تر است و قوام يكنواخت تري دارد بعد از لايه برداري شيميايي لكه هاي آفتابي پوست كمرنگ مي شود همچنين خطوط و چين هاي روي پوست صافتر و گاهي محو مي گردد پيلينگ بايد فقط به وسيله پزشك مجرب انجام شود.

موارد استفاده از پيلينگ شيميايي

لايه برداري شيميايي پوست عمدتا جهت درمان آسيب هاي خورشيدي به صورت لكه هاي آفتابي و از بين بردن چين هاي پوست بكار مي رود در مورد چين هاي ظريف لايه برداري سطحي كفايت مي كند .براي چين هاي عميق تر مانند آنهايي كه در اطراف دهان و گوشه هاي چشم ايجاد مي شود نياز به لايه برداري عميق تر وجود دارد.

لايه برداري پوست همچنينبرايدرمانلكه هاي تيره تر پوست مانند ماسك حاملگي يا ملاسما ونيز براي اسكار هاي سطحي ناشي از اكنه كاربرد دارد اين روش در مورد پوست هاي نازك وافتاده كاربرد ندارد ودر اين موارد بايد درمان هاي ديگري چون ليفتينگ كه به وسيله جراح پلاستيك انجام مي شود مد نظر قرار گيرد.

انواع لايه برداري شيميايي از لحاظ عمق

لايه برداري خيلي سطحي : تنها شامل اپيدرم مي شود وممكن است تا حدود خيلي كم درم رانيز شامل شود .

لايه برداري سطحي: شامل اپيدرم ولايه خارجي درم است .

لايه برداري با عمق متوسط : شامل بخش هايي عميق تر درم نسبت به لايه برداري سطحي است.

لايه برداري عميق: تقريبا نصف ضخامت درم را شام مي شود.هر چه لايه برداري عميق تر باشد احتمال از بين رفتن لكه هاي صورت و چروك هايي را كه با پيلينگ سطحي قابل برداشتن نيستند زيادتر مي شوند.

بازسازي پوست به دنبال لايه برداري

اگر لايه برداري سطحي باشد بازسازي پوست از طريق سلولهاي اپيدرم صورت مي گيرد در مورد بازسازي پوست متعاقب لايه برداري عمق تر كه اپيدرم تقريبا بطور كامل از بين رفته است رژنراسيون و بازسازي پوست عمدتا به وسيله سلولهاي اطراف فوليكولهاي مو كه تا عمق درم نفوذ كرده اند صورت مي گيرد اين سلولها تكثير كرده و تمامي سطح از بين رفته را مي پوشانند ودر درون درم بافت كلاژن تازه تشكيل مي شود.

مواد مورد استفاده در پيلينگ شيميايي

رايجترين موادي كه براي لايه برداري پوست مورد استفاده قرار مي گيرند شامل موارد زير است:

-يخ خشك یا دي اكسيد كربن جامد

-محلول جسنر

-اسيدهاي آلفا هيدروكسي

-تري كلرواستيك اسيد TCA كه حاوي رزورسينول اسيد سالسيليك و اسيد لاكتيك است .

-فنل

علاوه بر اينها مواد ديگري نيز براي لايه برداري مورد استفاده قرار مي گيرند بعلاوه بسياري از مواد را مي توان به صورت تركيبي به كار برد.

عمق لايه برداري شيميايي

فاكتورهاي عمده اي كه عمق سوختگي در پيلينگ را معين مي كنند عبارتنداز :

  • ماده شيميايي مورد استفاده
  • غلظت ماده به كار رفته
  • طول مدت تماس ماده با پوست
  • استفاده از پانسمان بسته
  • ضخامت پوست
  • بكاربردن درمانهاي اوليه پيش از شروع لايه برداري مثل استفاده روزانه موضعي از رتينوئيك اسيد به مدت حدود دو هفته قبل از پيلينگ

مثال هايي از مواد به كارگرفته جهت لايه برداري شيميايي

پيلينگ خيلي سطحي :مي تواند به وسيله اسيد تري كلرواستيك 10تا20 درصد محلول جسنريا اسيدهاي آلفا هيدروكسي انجام شود.

لايه برداري سطحي : استفاده از تري كلرواستيك اسيد 35 درصد يا آلفا هيدروكسي اسيد 50تا70 درصد.

لايه برداري با عمق متوسط :بكار بردن تري كلرواستيك اسيد 35 درصد در تركيب با يخ خشك يا محلول جسنر

لايه برداري عميق : معمولا به وسيله فنل انجام مي شود. روشهاي بسيار ديگري نيز وجود دارد كه هر پزشكي با توجه به راحتي كار خود و تجربيات خود آنها را بكار مي برد.

آمادگي قبل از انجام پيلينگ

بسياري از پزشكان استفاده از رتينوئيك اسيد را هر شب به مدت دو هفته قبل از انجام لايه برداري توصيه مي كنند اين امر مشخصا نفوذ ماده ي لايه برداري را به درون پوست افزايش مي دهد بيماراني كه پوست تيره دارند قبل از پيلينگ بايد از فراورده هاي روشن كننده پوست استفاده كنند اين كار از ايجاد مناطق پيگمانته تيره رنگ متعاقب لايه برداري جلوگيري مي كند يكي از اين فراورده ها كه به صورت رايج مورد استفاده قرار مي گيرد محلول كليگمن است كه حاوي هيدروكينون وهيدروكورتيزون و رتينوئيك اسيد است و به مدت سه هفته قبل از پيلينگ مورد استفاده قرار مي گيرد .

ميزان درد و سوزش در لايه برداري

لايه برداري سطحي با سوزش خفيف در حين درمان همراه است لايه برداري متوسط بخصوص در مورد تري كلرواستيك اسيد با درد سوزش قابل تحمل همراه است كه طي مدت كوتاهي از بين مي رود .پيلينگ عميق با فنل با درد شديدي طي درمان و به مدت دو روز بعد از درمان همراه است بايد براي بيمار از ضد دردهاي وريدي يا بيهوشي كامل استفاده شود.

دوره زماني بعد از لايه برداري

لايه برداري سطحي : پيلينگ سطحي در صورتي كه يك بار انجام شود اثر چندان مشهودي ندارد ولي در صورتي كه در چند مرحله صورت گيرد نتايج خوبي به همراه خواهد داشت.  مدت كوتاهي پس از درمان پوست قرم مي شود وطي دو روز رنگ آن به قهوه اي تبديل مي شود سوزش خفيف پوست را مي توان به وسيله كمپرس سرد يا باد خنك پنكه رفع كرد طي سه تا پنج روز لايه هاي سطحي پوست شروع به ريزش مي كنند و حدود يك هفته بعد كاملا التيام مي يابد لايه برداري سطحي را مي توان هر چند هفته يكبار انجام داد تا به درمان عمقي تر دست يافت.

لايه برداري با عمق متوسط

قرمزي پوست تقريبا يك ساعت بعد از لايه برداري ايجاد مي شود كه با كمپرس سرد يا باد خنك سوزش آن بر طرف گردد. كمي بعد صورت متورم مي شود حدود 5تا7روز بعد پوست شروع به ريزش مي كند ودر حدود دو هفته بعد بهبودي حاصل گردد قرمزي پوست چند هفته باقي مي ماند و بعد تدريجا از بين مي رود .

لايه برداري عميق

توروم و قرمزي در اين مورد مشخصا بيشتر است و به مدت 3الي 6ماه باقي مي ماند و طي اين مدت بيمار قادر به تحمل مواد آرايشي نخواهد بود و نبايد از آن استفاده كند و حتي رنگ كردن موها مي تواند سبب خارش شديد شود. لايه برداري عميق مي تواند باعث از بين رفتن چين هاي عميق اطراف دهان و چشم شود.

چه موقع نبايد لايه برداري انجام داد؟

  • در كساني كه تمايل به ايجاد اسكارهاي شديد دارند.
  • افرادي كه پوست تيره دارند فقط بايد لايه برداري سطحي شوند
  • كساني كه به سبب شغلي يا به دلايل ديگر بعدا در معرض آفتاب قرار خواهند گرفت.
  • افراد سيگاري بهتر است پيلينگ انجام ندهند زيرا ترميم و بهبودي پوست انها به خوبي افراد ديگر نيست .اينها مستعد عفونت بوده و احتمال برگشت چروك هاي صورت شان بيشتر است .
  • كساني كه از لحاظ روحي ناپايدار بوده و انتظارات غير واقع بينانه ايي از درمان دارند.

عوارض احتمالي پيلينگ شيميايي ودرمان آنها

عوارض ناشي از لايه برداري معمولا قابل پيشگيري يا درمان هستند و يك پزشك با تجربه مي داند كه چگونه بايد از آنها اجتناب نمايد شايع ترين عوارض عبارتنداز:

عفونت باكتريايي

خطر اين عفونت ها بادر نظر گرفتن روش درماني صحيح و توجه بيمار به توصيه هاي پزشك به حداقل مي رسد.

تغييرات رنگدانه اي پوست

رنگ پوست مي تواند روشن تر يا تيره تر شود استفاده از فنل مي تواند ايجاد مناطق هيپوپيگمانته را ايجاد مي كند ولي تري كلرواستيك اسيد معمولا باعث هيپرپيگمانتاسيون مي گردد.بايد به بيمار توصيه كرد كه بعد از پيلينگ از آفتاب اجتناب كند بيماراني كه قصد پيلينگ دارند بعد از لايه برداري مستعد ايجاد پيگمانتاسيون هستند وبهتر است قبل از درمان پوست خود را به وسيله فراورده هاي روشن كننده اماده كنند.

 اسكار

شايعترين علت ايجاد اسكار به دنبال لايه برداري عفونت پوست است بايد دقت فراواني در پيشگيري با تدابير درست مبذول داشت ودر صورت بروز اولين عتايم عفونت درمان موثر و فوري انجام شود كه به طور مشخسي خطر اسكار را كاهش ميدهد يك پزشك دور انديش از غلظت هاي كمتري نسبت به انچه پيشنهاد ميگردد استفاده ميكند تا حاشيه اطميناني در مورد خطاهاي اهتمالي در تهيه فراورده ايجاد شده باشد .

عفونت به وسيله ويروس تبخال در محل لايه برداري

يك راه مرسوم براي پيشگيري از اين عارضه تجويز داروي ضد ويروسي خوراكي است كه روز قبل از درمان ادامه مي يابد .داروي رايج قرص هاي آسيكووير است داروهاي جديد تر شامل فامسيكلووير ووالاسيكلووير است.

حساسيت به سرما

به دنبال پيلينگ شيميايي حساسيت واضحي نسبت به سرما در صورت فرد ايجاد مي شود قرمزي و خارش طولاني وعدم تحمل نسبت به مواد اريشي نيز ممكن است بعد از پيلينگ بروز كند.

مشكلات قلبي و كليوي

گزارشاتيمبني بر آريتمي هاي قلبي و آسيب هاي احتمالي كليوي متعاقب استفاده از فنل براي لايه برداري عميق ارائه شده است كه بدليل جذب ماده به داخل خون است و بنابراين كساني كه تحت چنينن درماني قرار مي گيرند بايد از لحاظ قلبي مورد مراقبت و نظارت قرار گيرند و مايعات داخل وريدي جهت پيشگيري از آسيب هاي كليوي تجويز گردد.

اثرات نور خورشيد

تماس با آفتاب بعد از لايه برداري مي تواند سبب پيگمانتاسيون پوست شود كه بصورت لكه هاي تيره در پوست تازه ظاهر گردد بنابراين به بيمار توصيه مي شود بعد از پيلينگ از آفتاب شديدا دوري گردد وطول مدت اين پرهيز متفاوت است و بستگي به عمق لايه برداري داشته و بوسيله پزشك مشخص شود بعد از يك دوره اجتناب كامل از آفتاب باز هم بهتر است در حد امكان از تماس با نور خورشيد دوري گردد واگر اين امكان وجود نداشته باشد بايد از يك ضد آفتاب با قدرت حفاظتي بالا استفاده شود پوست تازه بعد از لايه برداري بسيار شكننده و حساس است و اثرات زيانبار خورشيد امري شناخته شده است.

اجتناب از مواد آرايشي

بعد از لايه برداري عمقي عدم تحمل نسبت به فراورده هاي آرايشي به وجود مي آيد و بايد به بيمار توصيه كرد تا چندين هفته يا ماه از اين مواد استفاده نكند.