اسيدهاي گياهي، ميوه ها و پوست

اسيدهاي گياهي دسته اي از اسيدهاي آلي هستند كه در قسمتي از ساختمان شيميايي مشابه مي باشند. قسمت مشابه آنها گروه هيدروكسيل مي باشد كه در ناحيه كربن آلفا قرار مي گيرد. به همين دليل به نام آلفا هيدروكسي اسيد یا نام مخفف AHA مشهور هستند. از مهمترين اينها اسيد ماليك و لاكتيك هستند.

بعضي حالات مانند كاهش پوست اندازي سلولها، آكنه(جوش)،  پوست هاي خشك و يا پوسته هايي كه مقدار كراتينين زيادي دارند باعث ايجاد چين و چروك در پوست و پديدار شدن پيري زود رس مي گردد. البته عوامل ديگري از جمله آلودگي هوا، نوع آب و هوا، رطوبت محيط كار، درجه حرارت، مواد آرايشي- بهداشتي و نوع تغذيه در محافظت پوست بسيار موثر مي باشند. مثلا در كاهش پوسته اندازي سلول ها كه به علت افزايش چسبندگي سلولهايي به نام كورنئوسيت ها صورت مي گيرد پوست كراتينه مي شود. براي جلوگيري از اين وضعيت و باز گرداندن لطافت پوست بايد از چسبندگي اين سلولها جلوگيري كرده و لايه هاي كراتينه شده را حل نمود. AHA مي تواند از طريق كاهش باندهای بین سلولی قدرت جدا شدن آنها را افزايش داده و با حل كردن لايه هاي كراتينه شده به لطافت و شادابي پوست كمك موثر نمايد.

تاريخچه :

مطالعات سالهاي اخير حاكي از آن است كه زنان فراعنه مصر براي لطافت پوست خود از وان شير ترش وشيره بعضي از ميوه جات استفاده مي كردند. بدين نحو كه بطور مرتب در نقاطي از زمان براي مدت كوتاهي در وان شير ترش قرار مي گرفتند و يا شيره بعضي از ميوه جات را برروي پوست خود مي ماليدند.تحقيقات نشان داده كه در شير ترش و بعضي ميوه جات تركيباتي به نام اسيدهاي آلي وجود دارند كه امروزه بنام آلفا هيدروكسي اسيد مشهور گشته اند. اين اسيدها قادرند لايه شاخي شده كراتينه پوست را حل نموده و پوست اندازي سلولها را افزايش دهدو پوست را لطيف و شاداب كند. همچنين چون اكثرا از محتويات ميوه جات ويا شير مشتق مي شوند داراي عارضه جانبي نمي باشند. در سالهاي اخير كارخانجات مواد آرايشي از اين موضوع استفاده نموده و اين اسيد ها را به محصولات خود اضافه مي نمايند. اين محصولات به نام AHA در بازار عرضه و به عنوان لايه بردار معرفي مي شوند.

 محصولات طبيعي كه حاوي آلفاهيدروكسي اسيد AHA مي باشند:

شير: بخصوص شير ترش كه حاوي اسيد لاكتيك است.

ماست: ماست از فراورده هاي طبيعي و بسيار سودمند است كه مانند شير حاوي اسيد لاكتيك مي باشد.خوب است بدانيد كه شير و ماست ترش حاوي مقادير بيشتري از اسيد لاكتيك نسبت به شير و ماست تازه مي باشند.

ميوه ها :

توت فرنگي ،سيب درختي ،هويج،زردآلو،هلو،گوجه فرنگي، انگور،چغندر،آووكادوو . بعضي ميوه های ديگر كه ترش يا شيرين مي باشند حاوي انواع اسيدهاي گياهي هستند. له شده اين ميوه جات و يا شيره آنها مي تواند به عنوان ماسك پوست استفاده شود.

بعضي از ميوه ها گذشته از اسيدهاي گياهي AHA حاوي اسانس نيز مي باشد. اسانس اينگونه ميوه ها بر اثر جذب توسط پوست باعث تحريك گردش خون آن ناحيه شده ودر نتيجه خون رساني، تغذيه و اكسيژن بيشتري در اختيار سلول قرار مي گيرد ودر نتيجه پوست از سلولهاي شاداب تري برخوردار خواهد بود. نمونه اين ميوه ها توت فرنگي مي باشد.

اثرات مهم

اسيد لاكتيك با غلظت يك يا دو درصد در لوسيون ها و كرم ها مي تواند براي پوست هاي خشك و پوست هايي كه حاوي مقدار كراتين زيادي هستند نقش نرم كننده و شاداب كننده را داشته باشد.

عوارض جانبي

AHA در غلظت هاي بالا مي تواند التهاب، سوختگي و پوسته پوسته شدن پوست را ايجاد نمايد و بنابراين در مصرف محصولات شيميايي با غلظت بالاي اين مواد بايد دقت نمود. كساني كه داراي حساسيت هاي پوستي به AHA هستند بايد در مصرف اينگونه محصولات دقت نماييد.

موارد استفاده

ماسك ميوه ها و فراورده هاي مصنوعي آنها در تميز كردن پوست، مرطوب ساختن پوست، جلوگيري از آكنه ودرمان آكنه موثر هستند.

از اسیدهای میوه جهت انجام لایه برداری یا پیلینگ پوست استفاده می شود. به این منظور از اسیدگلیکولیک 50 یا 70 درصد بهره می برند که کاربردهایی مثل بهبود جوشهای صورت، بهبود چین و چروکهای ظریف پوست، تقویت کلاژنسازی و پیشگیری از پیری زودرس دارند. در بیمارانی که لک صورت دارند مانند لك حاملگي نيز اين لايه برداري شيميايي اگر با دقت و برنامه ريزي انجام شود مي تواند نتايج خوبي داشته باشد. فراموش نكنيم كه هرگونه لايه برداري از پوست مي تواند پوست را نسبت به نور آفتاب حساس كند و لذا مصرف مرتب و با وسواس ضدآفتاب ها در بيماراني كه در حال لايه برداري از پوست هستند توصيه مي شود. روي بسياري از كرمهاي لايه بردار و جوان كننده كلمه AHA با غلظت هاي مختلف ديده مي شود. اين درصد بين 5تا 15 درصد متغير است و افراد مي توانند از اين كرمها شبها به عنوان لايه بردار استفاده كنند. اما مصرف ضد آفتاب ها در طول روز نبايد فراموش شود ودر ضمن بهتر است زير نظر پزشك مصرف شوند. درصد بالاتر از اين ها تنها بايد توسط پزشك ودر كلینيك انجام شود. متاسفانه از غلظت هاي بالا در مراكزي مانند آرايشگاهها وتوسط افراد غير متخصص استفاده شده و موجب عوارض دردسرسازمانند لك هاي صورت و سوختگي هاي شديد و نيز ايجاد جوشگاه شده است. ماسك هاي ميوه هم در واقع از اسيد هاي ميوه هستند و براي لايه برداري و پيلينگ پوست استفاده مي شوند. ودر واقع اسیدهاي ميوه با رسوخ در لايه هاي شاخي پوست هم بر اسيديته تمام لايه شاخي هم بر سرعت بازسازي سلولها و هم بر خواص دفاعي پوست اثر مي گذارند. امكان دارد برخي از افراد به برخي ميوه ها آلرژي داشته باشند و لذا اگر با مصرف ميوه تازه بر روي پوست دچار قرمزي و خارش شدند بايد در مصرف مجدد آن تجديد نظر كرده و با پزشك  مشاوره نمايند.