اگزما

بیماری اگزما یا درماتیت یکی از بیماریهای شایع پوست می باشد بطوری که درصد بالایی از بیماران کلینیکهای تخصصی پوست را بیماران مبتلا به این بیماری تشکیل می دهند . اگزمای دست خانمهای خانه دار یکی از انواع اگزمای تحریکی می باشد که بسیار شایع است . بطور کلی اگزما را به دو دسته می توان تقسیم کرد یکی نوع تحریکی و دیگری نوع آلرژیک . درنوع تحریکی هر ماده محرکی می تواند باعث تشدید بیماری شود اما در نوع آلرژیک ماده خاصی باعث ایجاد و تشدید بیماری می باشد و سیستم ایمنی بدن نیز در ایجاد بیماری دخالت دارد. مثال نوع آلرژیک حساسیت به نیکل است که در دختران نوجوان و جوان شایعتر بوده و در ناحیه مچ دست و نرمه گوش بیشتر رخ می دهد . اگزماهای تحریکی حتی به مواد غیرمحرک هم می تواند حساس بوده و تماس با یک شوینده معمولی نیز می تواند باعث تشدید بیماری شود. شکل ظاهری ضایعات اگزمایی بسته به حاد و مزمن بودن بیماری متفاوت است . درنوع حاد بیماری ضایعات تاولی ریز خارش دار و مترشحه رخ داده و در نوع مزمن پوست خشک بوده و ضخامت آن افزایش یافته و ترکهای پوستی ایجاد شده و خارش نیز بشدت وجود دارد . اصل اساسی در بیماری اگزما پرهیز از تماس با مواد محرک در اگزمای تحریکی و پرهیز از تماس با ماده آلرژن در اگزمای تماسی آلرژیک است . تستهای خاصی می تواند به ما کمک کند تا ماده آلرژن را بشناسیم و از آن پرهیز کنیم . در مورد درمان نیز استفاده از مواد خشک کننده پوست در انواع مترشحه و داروهای نرم کننده در نوع خشک بیماری همراه با استرویید های موضعی می تواند کمک کننده باشد . درمورد اگزمای دست خانمهای خانه دار استفاه از دستکش نخی مناسب در کارهای خشک منزل و استفاده از دستکش نایلونی بر روی دستکش نخی درکارهای مرطوب مثل ظرفشویی و رختشویی لازم و ضروری است . مواد شوینده دست نیز باید به گونه ای انتخاب شود که کمترین تحریک را داشته باشند . البته گاهی حتی تماس با آب می تواند بیماری اگزمای تحریکی دست را تشدید کند که دراین گونه موارد باید شستشوی دست به حداقل ممکن برسد و هر بار پس از شستشو از نرم کننده های قوی پوست مثل وازلین و اوسرین استفاده شود . البته اگزما انواع دیگری نیز دارد مثل اگزمای سکه ای ، اگزمای بعلت تجمع خون درساق پا ، اگزمای کراکل و..... که کمتر ازانواع گفته شده شایع بوده و درمان آنها نیز از همان اصول کلی درمان اگزماها پیروی می کند .

اضطراب موجب تشديد اگزماي پوستي مي شود
اضطراب موجب تحريك وضعيت شدن سيستم ايمني مي شود و تمام انواع اگزما را تشديد مي كند. اگزما يك نوع التهاب پوستي است كه در نتيجه وارد شدن مواد حساسيت زا به بدن ايجاد مي شود . اگزماهاي پوستي انواع مختلفي دارند كه يا دروني هستند و در نتيجه ورود مواد حساسيت زا به بدن ايجاد مي شوند و يا بيروني هستند كه به دنبال تماس مواد حساسيت زا با پوست شكل مي گيرد .
مهمترين شاخصه اگزماها خارش در پوست است كه به زخم نيز مي انجامد و جهت تشخيص گروه نادري از آنها تكه برداري از زخم صورت مي گيرد و يا در تشخيص اگزماي تماسي از نوعي چسب كه حاوي مواد حساسيت زاست استفاده مي شود كه آن را به سطح پوست مي چسبانند و عكس العمل پوست نشان دهنده حساسيت داشتن بدن نسبت به آن ماده است .
از ديگر علائم مزمن شدن طولاني شدن و عود كردن پس از درمان اگزما ها اين است كه مواد حساسيت زا از طريق مختلفي وارد بدن مي شود كه انتفال از طريق استنشاق بيني خوردن مواد حساسيت زا و يا از طريق پوست از جمله اين راه ها است . اگزماي پوستي را مي توان از طريق پوشيدن لباس و دستكش تا حدي كنترل كرد اما كنترل دو راه ديگر مشكل است چرا كه بيشتر مواد خوراكي حاوي مواد حساسيت زا هستند و گاهي اوقات حتي مواد حساسيت زا در ماده اي شبيه به ماده غذايي ديگري وجود دارد .
درمان :  درمان اگزماها بستگي به عادت كردن سيستم ايمني به ماده حساسيت زا دارد كه در اين هنگام ديگر سيستم ايمني فرد نسبت به ورود آن ماده دفاع نمي كند و حساسيت از بين مي رود. براي درمان اگزما دوره زماني نمي توان تعيين كرد چرا كه سيستم ايمني افراد با هم فرق دارد و از طرفي ممكن است فردي 40 سال تخم مرغ مصرف مي كرده اما امروزه سيستم ايمني او ماده اي در تخم مرغ را غريبه شناخته و در برابر آن مواد هيستامين دار كه موجب اگزما مي شود را ترشح مي كند . گاهي اوقات خارش هاي پوست به صورت ارجاعي است و وقتي بيمار ناحيه اي را خارش مي دهد نه تنها احساس خارش متوقف نمي شود بلكه بيشتر هم مي شود و امكان دارد اين احساس خارش به مكان هاي ديگر هم سرايت كند .

در صورت وجود خارش زياد استحمام با آب ولرم يا خنك موجب كاهش خارش در طول روز خواهد شد .
در صورت خارش زياد پوست ضخيم شده و همچنين به علت ساخته شدن بيش از حد سلول هاي رنگدانه اي پوست ، پوست تيره رنگ مي شود.  بعضي از مواد غذايي مانند بادمجان، توت فرنگی  و گوجه فرنگي به علت داشتن هيستامين كه ماده اصلي ايجاد كننده حساسيت در بدن است موجب افزايش اين ماده در خون و در نتيجه افزايش حساسيت مي شوند لذا مصرف آنها به مراتب خارش را تشديد مي كند.
اگزما در همه سنين وجود دارد و از دو ماهگي آغاز و تا 60 سالگي ادامه دارد كه پس از آن به علت ضعيف شدن سيستم ايمني كاهش مي يابد و بايد گفت جنسيت در اين عارضه تاثيري ندارد. توصيه مي شود از كرم هاي مرطوب كننده كه داراي رنگ و بو نباشد مصرف و همچنين از مواد شوينده بي رنگ و بو استفاده كنند و بايد در نظر داشت كه اگزما در فصول خاصي مانند پاييز و زمستان به علت خشكي هوا شديد تر خواهد شد .