رطوبت پوست و مرطوب كننده ها

علت خشكي پوست چيست ؟

خشكي پوست امر نسبتا شايعي است اكثر افراد در زمانهاي خشكي پوست را تجربه مي كنند علت خشكي پوست پوست مي تواند بيروني و يا مربوط به كاهش توانايي پوست براي نگهداشتن رطوبت خود باشد .

علل بيروني: علل عمده بيروني شامل قرار گرفتن در معرض محيط خشك و جريان باد است. گرماي مصنوعي در محيط بسته نيز سبب كاهش رطوبت مي شوند بنابراين در زمستانها پوست خشك تر است همچنين ماندن در اتاق داراي تهويه در صورتي كه هواي خنك و خشك به درون فرستاده شود مي تواند سبب خشكي پوست گردد ساير علل بيروني عبارتند از:

شستن: شستشوي مكرر باعث برداشته شدن لايه چربي از سطوح پوست مي شود برخي صابونها بخصوص اثرات خشك كنندگي دارند.

تماس با برخي مواد خاص : مشاغل خاصي وجود داردكه تماس مكرربا مواد پاك كننده را ايجاب مي كند همچنان درمانهاي طبي خاص مانند درمانهاي اكنه سبب خشكي پوست مي گردد.

توانايي پوست براي نگهداري رطوبت به چه صورت است ؟

پيري فرايند فيزيولوژيكي است كه طي آن قابليت پوست براي حفظ رطوبت خود كاهش مي يابد. بعلاوه بيماريهاي چون درماتيت آتوپيك و برخي بيماريهاي خاص پوستي سبب مي شوند كه پوست نتواند رطوبت خود را حفظ نمايد.

پوستي كه ميزان آب آن كم باشد خشك خشن و ترك خورده است  پوسته اندازي مشخصي برسطح آن ديده مي شود شخص احساس خشكي پوست همراه با خارش دارد در درماتولوژي به خشكي پوست اصطلاحا گزروزيس مي گويند.

اثرات مثبت مرطوب كننده هاي پوست كدامند؟

استفاده از مرطوب كننده ها به علل زيادي براي پوست مي تواند مفيد باشد :

-پيشگيري از آسيب هاي ناشي از خشكي

محافظت از پوست در برابر ذرات آلوده و گردو غبار بهبود ظاهري و موقت .همانطور كه قبلا گفته شد پوستي كه مرطوب شده باشد صافتر و نرم تر و كمي پفدار شده و چروكهاي رزي آن از بين ميرود .

توجه: همه افراد به مرطوب كننده ها نياز ندارند و كساني كه پوست چرب دارند فايده اي از آنها نميبرند ولي اگر در هواي خشك يا باد قرار گيرند ممكن است نياز به مرطوب كننده داشته باشند افرادمسنتر كه پوست خشكتري دارند ممكن است بيشتر نيازمند استفاده از چنين فرآورده هايي باشند.

چگونه مرطوب كننده مناسب را انتخاب كنيم؟

صدها نوع مرطوب كننده با تركيبات مختلفي در بازار موجود است .اين فراورده ها ممكن است حاوي مواد مسدود كننده جاذب رطوبت و يا تركيبي ازاين ها باشد و به شكل هاي مختلفي مثل امولسيون مايع پماد يا كرم فروخته مي شوند فراورده هاي حاوي آب زياد خنك و غير روغني هستند فراورده هايي كه چرب باشند احساس گرما ايجاد كرده و به پوست حالت نرمي بيشتري مي دهد مهمترين عامل در انتخاب مرطوب كننده مناسب نوع پوست است.

پوست خشك :

اين نوع پوست فاقد حالت درخشندگي است و منافذ آن به سختي ديده مي شود در موارد خشكي شديد ممكن است پوست حالت تفلس و ترك خورده داشته باشد.

پوست چرب

پوست چرب حالت براق دارد كه اين امر در نواحي پيشاني  بيني و چانه بيشتر است پوست در لمس حالت روغني دارد منافذ پوست مشخص و بزرگ است افراد داراي  پوست چرب مستعد ايجاد آكنه هستند.

پوست معمولي

اين نوع پوست ها نه در لمس حالت روغني دارند ونه براق هستند با اين حال نرم وداراي رطوبت كافي مي باشند و منافذ پوستي آن بزرگ نيست.

پوست مختلط

اين نوع پوست معمولا به عنوان پوست معمولي تلقي مي شود منطقه t كه شامل پيشاني پل بيني و قسمت مياني چانه است داراي غدد سباسه فعال بوده و چرب است

از چه نوع مرطوب كننده اي براي هر يك از انواع پوست بايد استفاده كرد؟

براي پوست خشك مواد جاذب رطوبت كارايي ندارد واستفاده از مواد مسدود كننده چرب لازم است اگر پوست تقريبا حالت طبيعي داشته باشد نيز فراورده مرطوب كننده بهتر است حاوي مواد جاذب رطوبت و مسدود كننده باشد در افرادي كه پوست چرب دارند نياز به مرطوب كننده وجود ندارد مگر در مواردي چون قرار گرفتن در معرض با يا سرما

كساني كه پوست طبيعي دارند بايد از مرطوب كننده هايي استفاده كنند كه ميزان چربي و مواد مسدود كننده آن ناچيز باشد اين افراد بهتر است از مواد مرطوب كننده جاذب رطوبت استفاده نمايند در پوست هاي مختلط در منطقه T صورت نبايد مرطوب كننده بكار رود ولي در ساير قسمت ها بايد از مواد چرب كننده و جاذب رطوبت استفاده شود.

بايد بخاطر داشت كه با افزايش سن پوست خشكتر مي شود. ممكن است كسي كه قبلا نياز به استفاده از مرطوب كننده نداشته است بعدا به استفاده از آن نياز پيدا كند تغييرات محيط و آب و هوا نيز ممكن است نياز به استفاده از مرطوب كننده را ايجاد كند علاوه بر نوع پوست مواردي وجود دارد كه مي تواند در انتخاب نوع مرطوب كننده تاثيرگذار باشد.

قوام ماده : اين مسئله خيلي مهم است كه قوام يك فراورده چگونه باشد مسلما فرآورده اي كه از نظر احساس لامسه خوشايند نباشد مثلا ماده ايي كه حالت چسبنده وروغني داشته باشد نبايد انتخاب شود.

افزودني ها: رايحه و مواد نگهدارنده يك فرآورده مي تواند سبب تحريك و حساسيت شود در برخي از افراد لازم است از فراورده هاي هيپوآلرژنيك استفاده گردد فراورده هاي چشمي بايد داراي حداقل حساسيت زايي باشند.

ضد آفتاب ها : توجيه علمي در مورد استفاده از مرطوب كننده هاي حاوي ضد آفتاب به هنگام غروب يا شب ها وجود ندارد ولي در طول روز مي توان از آنها استفاده كرد .

مواد اضافي: محتويات اضافي مثل الانتوئين ژلاتين  ويتامين ها و پروتئين ها مزيتي بر مرطوب كننده ها ي معمولي ندارند و شواهد روشني مبني بر وجود فوائد اضافه اي چون خاصيت جوان كنندگي براي اينها در دست نيست.

راهنمايي هايي براي استفاده از مرطوب كننده ها

به عنوان يك اصل كساني كه پوست خشك دارند بايد از شستشوي مكرر صورت با صابون معمولي يا PH بالا خودداري نماييد همچنين بايد از عوامل خشن محيطي سرما باد و هواي خشك دوري كنند ماده مرطوب كننده بعد از تميز كردن و شستن پوست زماني كه هنوز پوست خيس است روي آن به اهستگي ماليده  مي شود. ماساژزياد صورت زياد ضرورت ندارد و ممكن است تحريك كننده باشد پوست خشك بايد روزانه چند بار به وسيله مرطوب كننده درمان شود پوست خيلي خشك ممكن است بارها نياز به مرطوب كننده داشته باشدمرطوب كننده هايي كه حاوي مقادير زيادي آب باشند نبايد بلافاصله بعد از قرار گرفتن در معرض سرما روي پوست ماليده شوند چون در اين حالت باد سرد باعث تبخير آب شده و سبب ايجاد خشكي و سرماي بيشتر پوست مي شود كه مي تواند باعث آسيب رساندن به پوست گردد و بايد موارد زير را رعايت كرد.

ماده مرطوب كننده را 20تا30 دقيقه قبل از قرار گرفتن در معرض سرما باد يا محيط خشك مورد استفاده قرار داد در چنين شرايطي مرطوب كننده روغني ممكن است مناسب تر باشد.

مرطوب كننده هاي صورت چه تفوتي با مرطوب كننده هاي بدن دارند؟

اساس مرطوب كننده هاي بدن و صورت مشابه است ولي چون مرطوب كننده هاي بدن بايد وسعت بيشتري را پوشش دهند اغلب به صورت امولسيون هاي مايع ساخته مي شوند تا ماليدن آنها راحتتر باشد. البته اين امر قانون نيست و برخي مرطوب كننده هاي بدن به شكل كرم يا پماد و يا مرطوب كننده هاي صورت به شكل مايع هستند برخي از مرطوب كننده هاي بدن را مي توان در حمام مورد استفاده قرار داد كه براي پوست هاي خيلي خشك كاربرد دارند.

مرطوب كننده هاي دست

مرطوب كننده هاي دست بر همان اساس استوار است كه ساير مرطوب كننده ها ولي در مورد دست يك مسئله ديگر را بايد در نظر داشت : پوست دست در معرض شستشوي مكرر با آب و صابون قرار دارد بنابراين مرطوب كننده هاي دست حاوي مواد روغني مقاوم به آب هستند كه يك لايه غير قابل نفوذ نسبت به آب بر سطح پوست ايجاد مي كنند كه به راحتي شسته نمي شوند همچنين حاوي يك ماده اضافي به نام سيليكون روغني هستند كه دافع آب است و مانع شسته شدن لايه چربي طبيعي پوست مي شوند اين ماده سبب حفاظت از دست در مقابل مواد سمي و حساسيت زا مي گردد درجه مرطوب كنندگي اين فراورده ها عموما از مسدود كننده ها و مواد جاذب رطوبت كمتر است ولي خاصيت دفع آب مي تواند نوعي مزيت براي اين فراورده ها باشد.

خلاصه

مرطوب كننده ها حاوي مواد مسدود كننده جاذب و رطوبت يا تركيبي از اين دو هستند. استفاده از مرطوب كننده ها بايد متناسب با نوع پوست باشد. براي پوست خشك مرطوب كننده روغني كه حاوي مقادير زيادي ماده مسدود كننده باشد بايد بكار رود. براي پوست طبيعي يا نزديك به طبيعي بهتر است از مرطوب كننده هايي كه حاوي مواد مسدود كننده و جاذب رطوبت تواما باشند استفاده كرد. مرطوب كننده را بايد به آرامي و پس از پاك كردن پوست و شستن آن با اب مورد استفاده قرار داد.